Borcu olanlar bankalara milyarlarca lira faiz ödedi

BDDK tarafından paylaşılan Ocak ayı verileri, Türkiye’nin ekonomik görünümünde sıkışıklığın sürdüğünü gösteriyor. Geçim derdi içindeki vatandaşlar, Ocak ayında bankalara yaklaşık 118 milyar lira faiz ödemesi yaptı. Yüksek faiz politikaları tüketiciyi borç sarmalına sürükledi; buna karşı bankaların net karı ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla kayda değer bir artışla 87,2 milyar liraya yükseldi.

BANKALARIN KARI HALKIN SIRTINDAN KATLANDI Ocak verilerinde kamu bankalarının kârı %89,9 artışla 29,5 milyar liraya çıktı. Özel ve yabancı sermayeli bankalarda da benzer bir eğilim görüldü: bu grupların kârı %81,6 yükselerek 57,8 milyar lira olarak kayda geçti. Ücretli çalışanlar ve emeklilerin geçim sıkıntısı derinleşirken bankalar için faiz düzeninin ciddi bir kazanç kapısı olduğu netleşti: Ocak ayındaki toplam faiz geliri 789,3 milyar liraya ulaştı; bunun 505,4 milyarı doğrudan kredilerden elde edilen faizlerden oluşuyor.

KREDİ KARTI VE İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİ CAN YAKIYOR Faiz oranlarında geçen yıla göre görünürde sınırlı bir düşüş olsa da, halkın bankalara ödediği toplam faiz yükü giderek artıyor. Bireysel krediler için ödenen faiz 71,3 milyar liraya yükseldi; geçen yılın aynı dönemine göre %35,2 artış kaydedildi. Mutfak masraflarını bile kartla karşılamak zorunda kalan kredi kartı sahipleri için bu rakam %28,1 artışla 46,6 milyar liraya ulaştı. Sonuç olarak, araba sahipleri, konut kredisi olanlar ve kredi kartı kullanan milyonlar, yılın ilk ayında bankalara toplam 117,9 milyar lira faiz ödemesi gerçekleştirdi.

BORCUNU ÖDEYEMEYENİN FATURASI DAHA AĞIRLAŞTI Mali zorluklar kredilerin geri ödenmesini de etkilerken, bankaların takipteki alacaklardan elde ettiği faiz geliri Ocak’ta 12,6 milyar liraya çıktı; geçen yıl bu rakam 6,5 milyar liraydı.

KOMİSYON VE ÜCRET GELİRLERİNDE BÜYÜK ARTIŞ Bankalar sadece faizde değil, müşteri üzerinden elde ettikleri ücret ve komisyon gelirlerinde de kayda değer artışlar kaydetti. Kredilerden alınan ücret ve komisyon gelirleri 9,4 milyar liradan 12,7 milyar liraya yükseldi; genel bankacılık hizmet gelirleri ise 82,7 milyar liradan 115,1 milyar liraya çıktı. Yıllık bazda kredilerden alınan komisyonlar %35,1, hizmet gelirleri ise %39,2 oranında arttı.

FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİNE SAVAŞ ENGELİ Şubat ayı için Merkez Bankası Parasal Politika Kurulu’nun (PPK) kararını bekleyen gözler, Ocak’taki politika faizinin yalnızca 1 puanlık indirimine işaret ediyor. Ancak Orta Doğu’da artan gerilimler ve küresel belirsizlikler yeni bir indirim ihtimalini zayıflatıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hamleleri sonrası TCMB’nin piyasayı fonlama yöntemi değiştirdi. Bu durum, kısa vadeli borçlanmada faizin artış yönünde bir etkisi olarak yorumlanıyor.