SGK başvurana binlerce lirayı iade ediyor

İki veya daha fazla işverene bağlı çalışan sigortalılar için SGK’ya ödenen primlerin tavanı aşan kısmının iade edilmesi, çoğu zaman gözden kaçan bir haktır. Yasal sınırı aşan kazançlarda ödenen fazla primler, yazılı başvuru ile sigortalıya iade ediliyor. Bu uygulama, yüksek kazanç elde edenlerin maaşlarından kesilen fazla tutarları geri almasını sağlar ve yalnızca aktif çalışanları değil, emeklilik döneminde de çalışmaya devam edenleri kapsayacak şekilde genişler.

SGK’da prim hesapları, asgari ücretin bir katı ile dokuz katı arasındaki kazançlara göre yapılır. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın aktardığına göre, bir çalışanın toplam brüt maaşı bu yasal tavanı aştığında, üst kısım için prim yükü fazladan ödenmiş sayılır. İş Kanunu’na göre mühendis, mimar, avukat, doktor ve mali müşavir gibi meslek sahipleri, aynı ay içinde birden çok işverene bağlı olarak çalışabilirler. Her işveren, brüt ücret üzerinden primleri SGK’ya ayrı ayrı yatırır. Ancak emekli aylığı bağlanırken, dikkate alınan kazançlar asgari ücretin 9 katı ile sınırlıdır ve bu tavanın üzerindeki kısım hesaplamaya dahil edilmez.

İşte devreye giren iade hakkı, sigortalının bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine veya il müdürlüğüne yazılı başvuru yapmasıyla devreye girer. Kurum, talep gelmediği sürece bu iadeyi kendiliğinden gerçekleştirmez. Örneğin, 2026 yılında iki ayrı işverenden toplam 500.000 TL kazanç bildirilmiş bir işçi için, tavan olan 297.270 TL’yi aşan 202.730 TL’lik kazanç üzerinden prim iadesi söz konusu olabilir. Bu durumda işçi payına düşen prim tutarı olan 30.409,50 TL geri ödenir.

ÇALIŞAN GİBİ EMEKLİ DE İADE ALABİLİR Bu hak, normal çalışanlar ile sınırlı değildir; emekli olduktan sonra da çalışmaya devam edenler için geçerlidir. Prim iadesi uygulamasında, emekli sigortalılar da tavanı aşan kazançları için başvurabilir. Ancak emeklilik sonrası çalışanlarda işçi payı oranı yüzde 7,5 olduğundan iade tutarı yarı yarıya düşer. Yukarıdaki örneğe göre, emekli bir çalışan için iade tutarı yaklaşık 15.204,75 TL olur.

PRİM İADESİNDE BİLİNMESİ GEREKENLER İade süreçleriyle ilgili dikkat edilmesi gereken diğer önemli noktalar şu şekildedir:

– İşveren Payı: İşveren payına düşen primler ne işçiye ne de işverene iade edilmez; yalnızca işçi payı geri alınabilir.
– Zamanlama: Tavanı aşan kazanç üzerinden hesaplanan primler faizsiz olarak iade edilir. Dilekçenin verildiği ayı takip eden ay içinde ödeme yapılır.
– Ödeme Şartı: İadenin gerçekleşebilmesi için işverenin primleri SGK’ya fiilen yatırmış olması gerekir. Ödenmemiş primler için işçi dava açma hakkına sahiptir.
– Geçmiş Yıllar: 2025 yılına kadar prime esas kazanç tavanı asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanmaktaydı. Bu dönemdeki fazlalıklar için de başvuru yapılarak iade alınabilir.