Üniversite affından kim nasıl yararlanacak?

Yükseköğretim sistemi içinde kaydı silinmiş veya eğitimini yarıda bırakmış binlerce öğrenciyi kapsayan yasa taslağı son aşamaya geldi. AKP tarafından hazırlanan taslak, üniversite dosya yükünü azaltmayı ve kriterleri karşılayanların sisteme yeniden katılımını kolaylaştırmayı hedefliyor. Düzenlemede başarı yerine sistemde kalma süresi temel ölçüt olarak öne çıkarken, lisansüstü öğrenciler için de farklı modeller üzerinde çalışılıyor.

Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın’ın haberine göre, yeni af modelinin 1 Temmuz 2022’den sonra üniversiteyle ilişiği kesilen ya da kaydı yenilemeyen öğrencileri kapsaması öngörülüyor. Geri dönüş için belirlenen ana şart ise toplam eğitim süresinin yarısını tamamlamış olmak olarak belirlenecek. Bu bağlamda ön lisans ve lisans öğrencilerinin, kayıtlı oldukları program süresinin en az yarısında aktif olmaları gerekecek. Örneğin, 4 yıllık bir lisans programında bulunan bir öğrencinin en az 2 yıl boyunca sisteme kayıtlı olması istenecek; not ortalaması, ders başarısı veya devamsızlık gibi faktörler bu değerlendirmede dikkate alınmayacak.

Öte yandan yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin kapsama dahil edilmesi için teknik çalışmalar sürdürülüyor. Tez aşamasında ilişiği kesilen lisansüstü öğrencilerin geri dönüşü için alternatif modeller değerlendiriliyor.

Erdoğan’ın onayına gidecek şartlar netleşti denilen metin, bayram sonrası işaret edilerek yürürlüğe girmesi planlanan kanun taslağıyla yalnızca geri dönüşleri değil, son sınıf durumda olup mezuniyet engeline takılan öğrencileri de kapsayacak düzenlemeler içeriyor. Azami öğrenim süresini tamamlayan son sınıf öğrencileri için eksik dersler için iki ek sınav hakkı öngörülüyor. Uygulamalı eğitim veya staj süreçlerini tamamlayamadıkları için mezun olamayanlar da eksiklerini tamamlayabilecek.

Bu haklar ara sınıf öğrencilerini kapsamayacak şekilde belirlenmiş durumda. Düzenlemede ayrıca mali ve statü odaklı hükümler bulunuyor. Uygulamalı eğitim kapsamında üretim süreçlerinde yer alan öğrencilere belirli bir üst sınırla teşvik ödemesi yapılacak; ancak bu öğrenciler işçi statüsünde sayılmayacak ve sigorta kapsamına alınmayacaklar. Ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, tıp ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi alan yabancı uyruklu öğrenciler için döner sermayeden ek ödeme yapılması kararlaştırıldı. Bu ödemeler katkı oranına göre belirlenip damga vergisine tabi tutulacak.