İran’da Hamaney’in yerine geçici olarak Ayetullah Ali Rıza Arafi atandı

İran ile ABD arasındaki görüşmelere paralel şekilde, güvenlik sahnesinde yeni gelişmeler yaşanıyor. Dün sabah, İsrail ve ABD’nin ortak operasyonuyla İran’a yönelik saldırılar gerçekleşti. İran devlet televizyonu, Lider Ayetullah Ali Hamaney’in bu saldırılar sonucunda hayatını kaybettiğini bildirdi; ancak bu haberin etkileri henüz kesinleşmiş değil.

Geçici atama süreciyle ilgili olarak İran medyası, Hamaney’in yerine geçici olarak Ayetullah Ali Rıza Arafi’nin göreve getirildiğini duyurdu. Anayasa’nın 111. maddesi gereğince, Liderin ölümü, istifası veya başka bir nedenle görevden alınması durumunda Uzmanlar Meclisi en kısa sürede yeni Lider’i belirlemekle yükümlüdür. Bu arada geçici dönem için Başkan, Yargı Başkanı ve Anayasa Koruma Konseyi’nin üçlü bir hukukçular grubundan oluşan bir konsey, Lider’in tüm yetkilerini geçici olarak üstlenir.

Eğer bu üçlükten herhangi biri belirlenen süre içinde görevini yerine getiremezse, Konsey’in çoğunluğuyla seçilen başka bir hukukçu bu görevi devralır. Seçim sürecinin akışı Meclis-i Hobregan’ın üyelerinden oluşan bir kurul tarafından şekillenir; bu kurul Tahran’da toplanıp yeni Rehber’i seçmeye çalışır. Meclis-i Hobregan, Hamaney’in yerine geçecek kişiyi tek toplantıda veya birden çok toplantı yaparak belirleyebilir. Meclisin kararları gün içinde sonuçlanabilir ve yeni Veliyyi Fakih ilan edildiğinde, anayasal yetkiler üçlü bir heyet tarafından yürütülmeye devam eder: Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı.

Yaşanan gelişmelerin ardından geçici sansürsüz yönetişim dönemi için adımlar atılıyor. Liderin ölümünün ardından kurulacak geçici konsey, tespit edilen süre zarfında devletin başlıca organlarının işleyişini sürdürür. Bu süreçte anayasa çerçevesinde vatandaşların güvenliği ve devlet düzeninin sürekliliği sağlanmaya çalışılır.

Meclis-i Hobregan’ın toplantıları, Rehber’in belirlenmesi için kritik öneme sahip. Böyle bir değerlendirme sürecinde Meclis üyeleri, güncel siyasi ve dini otoritenin düzenini gözeterek karar verir. Yeni Veliyyi Fakih ilan edilene kadar, üçlü heyet görevi sürdürür ve bu durum, devlet mekanizmasının normal işleyişinin devamını amaçlar.