Türkiye yaşlanıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı İstatistiklerle Yaşlılar bülteni, 65 yaş ve üzeri nüfusun son beş yılda belirgin şekilde artış gösterdiğini ve toplam nüfusta payının yükseldiğini ortaya koyuyor. 65 ve üzeri nüfus, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken 2025 yılında %20,5 artışla 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Bu dönemde yaşlı nüfusun toplam içindeki payı da %9,5’ten %11,1’e çıktı.

Yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımına bakıldığında 2025 itibarıyla erkeklerin payı %44,7, kadınların payı %55,3 olarak kaydedildi. Nüfus projeksiyonları ise mevcut demografik trendlerin sürmesi halinde ilerleyen yıllarda da yaşlı oranında artış öngörüyor. Ana senaryoya göre 2030’da %13,5, 2040’da %17,9, 2060’ta %27,0, 2080’de %33,4 ve 2100’te %33,6 seviyelerine ulaşması bekleniyor. Düşük senaryoda ise 2100’te %42,8’e kadar çıkabileceği hesaplanırken, yüksek senaryo ise artışın daha sınırlı seyredeceğini gösteriyor; 2030’da %13,4, 2040’ta %17,5, 2060’ta %25,5, 2080’de %29,8 ve 2100’de %28,2 öngörülüyor.

Yaşlı nüfusunun büyük bölümü 65-74 yaş grubunda yer alıyor: 2025 itibarıyla 65 yaş ve üzeri kişilerin %62,9’u 65-74, %29,3’ü 75-84 ve %7,8’i 85 ve üzeri olarak belirlenmiş durumda. 2020’de bu oranlar sırasıyla %63,8, %27,9 ve %8,4 olarak kaydedilmişti. Ayrıca 100 yaş ve üzeri kategorideki kişi sayısı 2025’te 8 bin 290 olarak hesaplandı.

TÜİK verilerine göre Türkiye’nin yaş yapısı değişiyor. Yaşlı nüfusun toplam içindeki payının %10’u aşması, nüfusun yaşlanmasındaki önemli göstergelerden biri olarak değerlendiriliyor. Demografik dönüşüm süreci nedeniyle doğurganlık ve ölüm hızlarının düşmesi, sağlık hizmetlerindeki ilerlemeler ve yaşam standartlarının yükselmesi, çocuk ve genç nüfusu küçültürken yaşlı nüfusu artırıyor.

Orta yaştaki değişim ve gelecek öngörüleri Nüfusun ortanca yaşı da yükselişe devam ediyor: 2020’de 32,7 olan ortanca yaş, 2025’te 34,9’a çıktı. 2025 yılında erkeklerde 34,2, kadınlarda 35,7 olarak belirlendi. Projeksiyonlar, 2030’da 37,1; 2040’da 41,4; 2060’ta 48,0; 2080’de 51,5 ve 2100’de 52,2 olarak öngörüyor.

Yaşlı bağımlılık oranı artıyor Çalışma çağında her 100 kişiye düşen yaşlı sayısını gösteren bağımlılık oranı 2020’de %14,1 iken 2025’te %16,2 oldu. 2030’da %19,5; 2040’ta %26,5; 2060’ta %45,5; 2080’de %61,9 ve 2100’de %61,6 olarak bekleniyor.

Nüfus sıralamaları ve illere göre dağılım Dünya nüfusundaki yaşlı payını karşılaştıran Birleşmiş Milletler verileriyle Türkiye’nin 194 ülke arasındaki konumu 75. sırada görünüyor. 2025 itibarıyla yaşlı nüfus oranı en yüksek il Sinop’ta (%21,7), ardından Kastamonu (%21,1) ve Giresun (%20) geliyor. En düşük iller ise Şırnak (%3,8), Şanlıurfa (%4,5) ve Hakkari (%4,7) olarak kayda geçti. Yaşlı nüfus oranının %10 ve üzerinde olduğu il sayısı ise 62 olarak belirlendi.