Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüşecek

CHP’nin 2025 tarihli ve 7551 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14. maddesiyle yapılan düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğu için başvuru yaptığı duyuruldu. Düzenleme, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 11. maddesindeki “Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüştürülür.” ifadesini kapsıyor ve bunun anayasaya aykırı olduğu iddia ediliyordu. Başvurunun reddine ilişkin karar, AYM tarafından kamu yararı ve nüfus hareketleriyle ilgili kaygılar göz önünde bulundurularak değerlendirildi.

AYM, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığı yönünde karar vererek iptal talebini reddetti. Kararın gerekçesinde, belediyelerin kurulması ve tüzel kişiliklerinin kaldırılması konularında hangi makamın hangi usulle karar vereceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenlemenin bulunmadığı ifade edildi. Kararda, belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasının kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmasının anayasal bir zorunluluk olduğu vurgulandı ve “Bu itibarla kuralda Anayasa’nın 123. maddesine aykırı bir yön bulunmamaktadır.” değerlendirmesi yer aldı.

Gerekçede ayrıca, belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasıyla yöre halkının beş yıllık seçim dönemi boyunca ortaya çıkan iradesinin geçerliliğinin etkilenmediği, köy tüzel kişiliğinin organlarını oluşturmak üzere seçme haklarının devam ettiği belirtildi. 5393 sayılı Kanun’un 11. maddesinde belediyelerin köye dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasların ayrıntılı biçimde düzenlendiği ve bu yönde uygulanmasının ilk mahalli idareler seçimlerinde öngörüldüğü kaydedildi.

“Verimli bir kamusal hizmet sağlamak” amacıyla ilgili olan düzenlemenin, nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesi gibi bir süreçle uygulanacağı belirtildi ve kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında hareket ettiği sonucuna varıldı. Bu bağlamda, kuralın hukuk devleti ilkesiyle ve kamu tüzel kişiliğinin kanunla kaldırılmasıyla uyumlu olduğuna karar verildi.

Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti ve iptal talebini reddetti.