Gıda fiyatlarında artış sürüyor

FAO’nun Mart ayı küresel gıda emtia fiyatlarına ilişkin verileri, küresel yükseklere işaret ediyor. Endeks, Şubat’a kıyasla %2,4 artış göstererek 128,5 düzeyine ulaştı ve geçen yılın aynı dönemine göre %1,0 oranında yükseliş kaydetti. Bölgelerdeki çatışmaların enerji maliyetlerini tetiklemesi, bu yükselişin ana itici gücü olarak öne çıkıyor.

YAĞ ve ŞEKERde can sıkıcı artışlar Mart ayında temel gıda kalemlerinde belirgin hareketler görüldü. BİTKİSEL YAĞ Fiyat Endeksi, Şubat’a göre %5,1 artışla yıllık bazda %13,2 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artırması, palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağında zirveye yönelişi tetikledi. ŞEKER Fiyat Endeksi martta %7,2 yükseldi. Brezilya’nın enerji maliyetlerindeki baskılar nedeniyle şeker kamışını gıda yerine etanol üretimine yönlendireceği yönündeki endişeler piyasalarda etki yarattı.

Tahıl ve buğdaydaki artışlar ise Mart ayında sürüyor. Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda %1,5 yükselirken, ABD’deki kuraklık ve Avustralya’daki gübre maliyetlerindeki artış buğday fiyatlarını %4,3 oranında yukarı taşıdı.

Et ve süt ürünlerinde artışlar da sınıfında yer aldı. AB’de domuz eti ve Brezilya’daki sığır eti fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle Et Fiyat Endeksi %1,0 artarken, Okyanusya kaynaklı arz daralması süt ürünleri endeksini %1,2 yükseltti. Ancak pirinç fiyat endeksi %3,0 geriledi ve bu da tahıl grubundaki tek olumlu gelişme olarak öne çıktı.

Buğday üretiminde düşüş öngörüleri FAO’nun 2026 yılı projeksiyonları, gıda güvenliği açısından endişe yaratıyor. Küresel buğday üretiminin %1,7 azalarak 820 milyon ton seviyesine inmediği öngörülüyor. Özellikle AB, Rusya ve ABD’de üretim kaybı beklenirken, bu durum küresel arz üzerinde baskı oluşturabilir.

Teknik verilerle küresel tablo 2025 için Toplam Tahıl Üretimi 3.036 milyon ton (yıllık %5,8 artış). Pirinç Üretimi 563,3 milyon ton ile rekordan söz ediyor. Stoklar 951,5 milyon tonla %9,2 artış gösterirken, Stok/Kullanım Oranı %32,2 olarak, mevcut arzın yeterli olduğuna işaret ediyor.